Vaak gestelde vragen

Vaak gestelde vragen


Aikido wordt vaak omschreven als een “zachte” kunst; wat betekent dat en wat is het verschil met “harde” gevechtskunsten?

In het algemeen wordt de term “hard” gebruikt voor disciplines die focussen op eerder offensieve technieken — slaan, trappen, … — zoals bvb karate. “Zacht” is van toepassing op stijlen als aikido, judo, … waarbij men niet voor rechtstreekse confrontatie kiest, maar eerder defensief tewerk gaat door een aanval af te leiden en te neutraliseren door diens kracht en snelheid tegen hem te keren.

Hierbij moet wel worden opgemerkt dat het onderscheid tussen offensief en defensief om te beginnen al zeer kunstmatig is, en slechts ter illustratie gebruikt wordt. En ook hard en zacht zijn eerder relatieve begrippen, zoals iedereen die al eens aan volle snelheid door een aikidoka of judoka tegen de mat is geworpen kan beamen 😉


Is aikido effectief?

Het korte antwoord is: ja, aikido is effectief en doet exact waar het voor ontworpen is.

De vraag is natuurlijk of dat hetzelfde is als wat jij ervan verwacht. Het is normaal om je als beoefenaar van een bepaalde discipline af te vragen of het “werkt” en hoe je zou varen in een krachtmeting met anderen — en tot op zekere hoogte is dat ook gezond.

Maar het is belangrijk om te beseffen dat O Sensei resoluut koos om niet het pad van competitie en conflict op te gaan; aikido zal je niet in een onstuitbare vechtmachine veranderen. (Dat zal trouwens geen enkele gevechtskunst doen, tenzij in films…)

Aikido biedt je een methode om conflicten (zowel op fysiek als verbaal, mentaal, … gebied) op te lossen en jezelf (en anderen) te verdedigen. Gemiddeld duurt het wel langer om het te leren dan de meeste andere kunsten, juist omdat het mentale aspect een even grote rol speelt in het correct uitvoeren van een techniek als de bewegingen die je erbij maakt. In aikido is geen plaats voor ego, competitie of dualistisch (“ik tegen de andere”) denken; voor wie bijvoorbeeld zo snel mogelijk zo effectief mogelijke zelfverdediging wil leren, of zich juist wel graag wil meten met anderen, zullen andere disciplines meer te bieden hebben (al blijft aikido een perfecte aanvullling)


Waarom wordt er zo vaak gebogen?

Aikido is een moderne Japanse krijgskunst, maar is sterk geworteld in de Japanse tradities, waar de buiging een groet en teken van respect is — en geen teken van onderwerping, zoals het in sommige andere samenlevingen en tradities geïnterpreteerd wordt.

In aikido geeft het ook vertrouwen in de trainingspartner aan — in tegenstelling tot veel andere krijgskunsten wordt er geen oogcontact behouden tijdens het buigen.

De voor veel westerlingen overdreven betuigingen van respect vormen tevens een compensatie voor de mogelijk minder respectvol aandoende aanvallen en worpen bij het inoefenen van de technieken.


Is aikido een religie?

Vanwege de vele buigingsrituelen komt aikido vaak nogal religieus of sectair over — de beoefening is ook nu nog zeer formalistisch en sterk beïnvloed door Japanse traditie.

O Sensei was sterk beïnvloed door Zen, Boeddhisme en Shinto, en was later in zijn leven toegewijd aan de religieuze Omoto-Kyo beweging. Voor hem sloot zijn spirituele visie naadloos aan op de vorming en beoefening van aikido. Tegelijk hamerde hij er echter steeds op dat zijn leerlingen hem niet slaafs mochten navolgen, en hun eigen weg moesten zoeken.

Aikido heeft bijgevolg een zeer nadrukkelijk aanwezige mentale en filosofische kant; deze vormt er zelfs een essentieel onderdeel van.

Voor sommigen is het ook een duidelijk spirituele ervaring. Maar dit is en blijft een zeer persoonlijke aangelegenheid, en ieder wordt op dat vlak vrij gelaten. Aikido is geen religieuze of spirituele beweging, iedereen die het wil beoefenen is welkom, ongeacht persoonlijke godsdienstige of vrijzinnige overtuiging.


Hoe lang duurt het voor je aikido “kent”?

Zoals bij elke kunst zal je in aikido nooit “volleerd” zijn. Graden geven slechts de weg aan die je al afgelegd hebt; zelfs een tiende dan kan nog elke dag verder evolueren.

Wel is het zo dat het gemiddeld langer duurt om de basis van aikido te doorgronden dan in veel andere kunsten, omdat de vereiste en vaak subtiele combinatie van mentale en fysieke aspecten in aikido veel meer uitgesproken is dan in meer fysiek georiënteerde disciplines. Het blijft echter sterk afhankelijk van ieders individuele talenten en attitude.


Hoe lang duurt het om een zwarte gordel te behalen?

Kort en bondig:

Bij het bekomen van de zwarte gordel na jaren van ernstige training is men een beginner op de weg, een beginner die grotendeels de technieken van aikido kan uitvoeren. De volgende dag begint weer een grote uitdaging: het verder verfijnen van de techniek en dus ook het “verfijnen” van jezelf.

Wie een zwarte gordel wil hebben kan er gewoon één gaan kopen in de dichtsbijzijnde sportwinkel.

Wie een zwarte gordel wil verdienen doet er best aan om die zwarte gordel te vergeten en zich te concentreren op zijn training


Waarom zijn er geen gekleurde gordels en competitie in aikido, zoals in veel andere stijlen?

Competitie heeft ontegenzeglijk zijn nut voor het ontwikkelen van bepaalde attitudes en vaardigheden, maar in de ogen van O Sensei ontaardde het maar al te vaak in een ongezonde vorm van zelfbevestiging, en op “vooruitkomen” ten koste van anderen.

Dit staat haaks op de filosofie van aikido*, waarin we er juist naar streven om tot harmonie te komen met wat ons beïnvloedt, zowel positief als negatief, en er zo bovenuit te stijgen. De enige vorm van competitie die voor O Sensei werkelijk belang had, is de dagelijkse inspanning om jezelf te verbeteren. De echte overwinning is die op onze eigen tekortkomingen.

* Kanttekening: in de Tomiki-stijl van aikido wordt wel in zekere mate aan competitie gedaan.


Wat zijn de zwarte rokken die door gevorderden gedragen worden?

Vanaf een vastgesteld niveau, dat per organisatie verschilt, mag de aikidoka een hakama dragen. Dit is een traditionele wijde broekrok, die meestal in het zwart of donkerblauw is uitgevoerd.

De hakama is een traditioneel kledingstuk, dat over de eigenlijke witte broek van het pak wordt gedragen. Het heeft zeven plooien, 5 vooraan en 2 achteraan waarbij elke plooi naar één van de zeven samoeraideugden verwijst. De meeste scholen gebruiken het als aanduiding dat de drager een bepaald niveau heeft bereikt.

In Japan draagt men hem meestal vanaf de 1e dan. Binnen de JBN is het dragen vanaf de 2de kyu, te vergelijken met de blauwe band bij judo, algemeen aanvaard. In andere scholen mag men de hakama dragen wanneer de leerling zich daar goed bij voelt en de studie van Aikido serieus neemt.

Het dragen van de hakama was voor de Tweede Wereldoorlog verplicht. Pas na de oorlog toen Japan zich in een economische crisis bevond werd het toegestaan de les bij te wonen zonder de hakama.


Moet ik Japans kennen om aikido te kunnen leren?

Neen. Je zal gaandeweg wel wat bijleren over de Japanse cultuur, en omgekeerd kan enige kennis hiervan je helpen om bepaalde aspecten in je training te begrijpen, maar dit is zeker geen vereiste.


Hoe onthou je al die Japanse benamingen voor de technieken?

Deze namen zijn eigenlijk puur beschrijvingen van wat je uitvoert, zij het natuurlijk in een vreemde taal. Mettertijd zal je ze één voor één leren associëren met bepaalde technieken. Bij twijfel kan je ook steeds verduidelijking vragen aan je partner of instructeur. Geen zorgen dus, dat komt vanzelf 🙂


Waarom trainen beginners en gevorderden samen? Hou ik anderen niet op door met hen te trainen?

Voor beginners is het uiteraard belangrijk om te leren van gevorderden, maar evengoed is het voor gevorderden zeer leerrijk om te oefenen met mensen voor wie alles nog nieuw is, en die nog niet geconditioneerd zijn om op bepaalde manieren te reageren.

Wanneer je zelf vordert als aikidoka zal je merken dat het vaak moeilijker is om een techniek te doen “werken” op iemand die er nog totaal onbevangen en spontaan op reageert. Bovendien is het ook voor jezelf leerrijk om bepaalde zaken te moeten analyseren en uitleggen aan anderen.

Vandaar ook dat een goede leraar iemand is die steeds blijft leren van zijn studenten.



Kleuren gordels. In Aikido dragen we wit tot we een zwarte gordel behalen.

Hakama

Van boven naar beneden: jo, bokken, tanto