Algemene dojo-etiquette
Respect en attitude (reigi) zijn een even essentieel onderdeel van de training als het leren van technieken, en niet alleen in de besloten omgeving van de dojo. Gedragsregels kunnen verschillen van dojo tot dojo, maar onderstaande punten zijn vrijwel universeel:
- Bij het betreden of verlaten van de dojo buigen we in de richting van de kamiza en/of de foto van O Sensei. Ook bij het betreden en verlaten van de tatami wordt er gegroet.
- Geen schoenen op de mat.
- Doe ringen, horloges, juwelen e.d. uit voor de training om schade en verwondingen van jezelf of je trainingspartners te vermijden. Piercings (ook oorbellen...) die je niet gemakkelijk kan uitdoen dek je best af met tape; als dit niet mogelijk is doe je ze best permanent uit.
- Hou je vinger— en (vooral) teennagels kort en proper.
- Zorg voor een proper gewassen en verzorgde dogi.
- Kleed je om in de daarvoor bestemde ruimtes — dus niet naast of op de mat.
- Wanneer je om één of andere reden tijdens de training de mat moet verlaten, vraag dan eerst toestemming aan de instructeur. (Niemand zal je tegenhouden, maar het is een kwestie van beleefdheid en veiligheid om de instructeur steeds te laten weten waar je bent tijdens de training)
- Breng geen drank of voedsel de mat op (kauwgom...). In meer traditionele dojo wordt het als zeer respectloos ervaren om drank of voedsel voor consumptie in de dojo te brengen, ook wanneer men zelf niet aan de training deelneemt.
- Probeer praten tijdens de training tot een minimum te beperken; het enige relevante onderwerp tijdens een training is: aikido. Vooral praten terwijl de instructeur een techniek voordoet of verduidelijkt wordt als zeer storend en onbeleefd ervaren. Er mag gelachen worden op de mat, maar er hoort hoedanook getraind te worden.
- Wanneer je problemen hebt bij het uitvoeren van een oefening, kijk dan eerst hoe anderen het doen — aandachtig observeren en analyseren is evengoed een onderdeel van je training. Kom je er echt niet uit, vraag je leraar dan discreet om verduidelijking.
- Wanneer een instructeur je persoonlijke assistentie heeft gegeven is het gepast om hiervoor met een korte buiging te bedanken.
- Wanneer een instructeur mensen vlakbij je extra assistentie geeft en nogmaals iets demonstreert is het gepast om zelf even te stoppen met oefenen en plaats te maken, of gewoon mee te kijken.
- Train aan je eigen tempo, maar probeer erop te letten dat je de training niet ophoudt — voer instructies van je leraar prompt uit.
- Denk eraan dat je naar een dojo komt om te leren, niet om je ego te (laten) strelen. Een vriendelijke, bescheiden houding is voor iedereen essentieel om van de dojo een open en aangename leeromgeving te maken.